Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.



Napis w języku urdu© dodo_anjilicencja: Creative Commons

Ostatni kaligrafowie

24 lutego 2008, 15:11

Premjit Ramachandran nakręcił film pt. Ostatni kaligrafowie. Dokument traktuje o The Musalman, jedynej ręcznie pisanej gazecie w Azji, która jest stale wydawana od momentu powstania w 1927 roku.


Monoobietnica

7 lipca 2009, 10:31

Microsoft oświadczył, że opensource'owa implementacja technologii .NET, znana jako Project Mono, została udostępniona na licencji Microsoft Community Promise. Oznacza to, że koncern nie będzie egzekwował żadnych praw wynikających z autorstwa Mono.


Język do oddychania

21 maja 2010, 08:58

Natura wyposażyła żółwia wonnego (Sternotherus odoratus) w języczek z brodawkami, który nie służy do odżywiania się, ale umożliwia wymianę gazową. Dzięki temu odkryciu naukowców z Uniwersytetu Wiedeńskiego wiadomo, jakim cudem gady wytrzymują pod wodą nawet kilka miesięcy.


Komputer ujawnia styl wypowiedzi drapieżnika

17 października 2011, 10:28

Analiza komputerowa języka psychopatycznych morderców ujawnia, w jaki sposób postrzegają siebie, świat i swoje ofiary. Efekty współpracy psychologów z Uniwersytetu Cornella i Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej będzie można wykorzystać jako narzędzie diagnostyczne, służące do oceny postępów w trakcie terapii czy tropienia podejrzanych w Internecie.


Afektywne przetwarzanie dla nauczycieli

16 lipca 2013, 12:28

Dzięki rozwiązaniu naukowców z Uniwersytetu Stanowego Karoliny Północnej nauczyciele będą w stanie śledzić w czasie rzeczywistym, który z uczniów się nudzi, a któremu przydałaby się pomoc. Wykorzystując oprogramowanie dopasowujące wyraz twarzy do różnych poziomów zaangażowania lub frustracji, naukowcy umieli stwierdzić, jak należałoby podejść do poszczególnych uczestników treningu.


Skype Translator prezentuje swoje możliwości

16 grudnia 2014, 13:30

W maju bieżącego roku Microsoft pochwalił się dokonaniem przełomu w automatycznym tłumaczeniu symultanicznym. Koncern twierdził, że opracowana przezeń technologia usunie w przyszłości bariery językowe. Teraz poszedł o krok dalej.


Atakuje Windows, by zainfekować Linuksa

22 lutego 2017, 12:20

Eksperci z firmy Kaspersky ostrzegają, że skutki ataku złośliwego kodu Mirai – który bierze na cel urządzenia z Linuksem i tworzy z nich botnet – mogą być groźniejsze, niż się początkowo wydawało. Specjaliści odkryli bowiem złośliwy kod na Windows, który najpierw infekuje pecety z systemem z Redmond, a następnie korzysta z nich by wyszukać urządzenia z Linuksem i zainfekować je kodem Mirai.


Zaczęło się 50 lat temu

28 października 2019, 21:20

Dokładnie 50 lat temu, późnym wieczorem 29 października 1969 roku na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (UCLA) dwóch naukowców prowadziło pozornie nieznaczący eksperyment. Kleinrock i Kline mieli do rozwiązania poważny problem. Chcieli zmusić dwa oddalone od siebie komputery, by wymieniły informacje. To, co dzisiaj wydaje się oczywistością, przed 50 laty było praktycznie nierozwiązanym problemem technicznym. Nierozwiązanym aż do późnego wieczora 29 października 1969 roku.


Czy do 5 znanych smaków podstawowych dołączy szósty?

6 października 2023, 08:46

Ludzie potrafią wyczuwać pięć smaków: słodki, słony, gorzki, kwaśny i umami. Autorzy nowych badań znaleźli dowody, że istnieje kolejny podstawowy smak, który potrafimy wyczuć. To smak chlorku amonu (NH4Cl). Czy środowisko naukowe zaakceptuje istnienie kolejnego smaku? Na powszechną akceptację umami, którego istnienia jako smaku podstawowego zaproponował japoński naukowiec Kikunae Ikeda, trzeba było czekać około 80 lat.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk